Главная / Жамият / Грипп касаллиги ҳақида маълумот белгилари даволаш

Грипп касаллиги ҳақида маълумот белгилари даволаш

Грипп – “грипп” вируси нафас йўллари орқали инсон танасига кириб, эпидемияга сабаб бўладиган юқумли касалликдир. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, грипп ҳар йили дунё аҳолисининг 5 фоизини қамраб олади.

grip_hastaligi_32292

Грипп нима?

Грипп – “грипп” вируси нафас йўллари орқали инсон танасига кириб, эпидемияларни келтириб чиқарадиган юқумли касалликдир. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, грипп ҳар йили дунё аҳолисининг 5 фоизини қамраб олади. Мамлакатимизда бу кўпинча кам баҳоланади, бироқ у келтириб чиқариши мумкин бўлган асоратлардан сўнг, айниқса, кексалар, болалар, сурункали касалликларга чалинган ва иммунитети суст бўлган одамларда ўлимга олиб келадиган жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин.

Грипп қандай юқади?

Гриппни келтириб чиқарадиган грипп вируси касал ёки ташувчининг аксириши ёки йўталиши орқали осонликча юқади. Инфекцияланган қўлларга тегиниш ёки ўпиш – бу вирусни юқтиришга олиб келадиган яна бир омил. Шунингдек, грипп;  бемор ёки ташувчи томонидан ушлаб туриладиган ешик тутқичи, телефон аппарати ёки сочиқ каби умумий фойдаланиладиган нарсалардан ҳам узатилиши мумкин. Касал одамлардан атроф-муҳитга тарқалиб кетган вирус зарралари ҳавода осилиб қолиш қобилиятига ега бўлиши юқумлиликни янада оширади. Касал одам ёпиқ муҳитга кириб-чиқса ҳам, бу муҳитдаги одамларни вирусни юқтириш нуқтаи назаридан хавф остига қўяди. Шунинг учун грипп; Уй, иш жойи, мактаб, болалар боғчаси ва жамоат транспорти каби ёпиқ жойларда жуда осон юқади. Вирус билан касалланган, аммо ҳали аниқ шикоятлари бўлмаган одамлар, бошқача айтганда, ташувчилар ҳам касалликни юқтиришлари мумкин. Aгар одамнинг иммунитети кучли бўлса, грипп ҳам бир неча кун давом етадиган енгил иситма, заифлик ва қуруқ йўтал билан тик турган ҳолда ўтиши мумкин. Бу одамлар иш ва ижтимоий муҳитдан узоқлашмагани учун вирус бошқаларга осонгина юқиши мумкин.

Гриппдан сақланиш йўллари

Мавсумга мос кийинишга эътибор қаратиш, терлашдан кўз юммаслик, сабзавот ва меваларни кўп истеъмол қилиш, ортиқча чарчоқ, чекиш, кам ва тартибсизлик уйқу каби тана қаршилигини камайтирадиган омиллардан қочиш керак. Ҳар куни камида 2 литр сув ичиш, қўлларни тез-тез ювиш, ҳавонинг қуришини олдини олиш ва атроф-муҳит нам бўлиши керак.

Грипп қандай даволанади?

“Гриппни даволаса, бир ҳафтада, бўлмаса 7 кунда ўтади” деган мақолдан ҳам тушунилиши мумкинки, бу касаллик ҳам ўз-ўзидан тузалиши мумкин.Шунинг учун грипп одатда касаллик белгиларини келтириб чиқармайди. кучли иммунитетга ега одамлар.Грипп инфекциясида ётоқда дам олишдан ташқари, керак бўлганда шикоятларни йўқотиш керак.Масалан, иситмани туширувчи дорилар берилади, мушак ёки бўғимлардаги оғриқларни йўқотиш учун оғриқ қолдирувчи воситалардан фойдаланиш мумкин.Вирусга қарши дорилар ҳам буни қилади. Биринчи аломатлар бошланганидан кейин 24-48 соат ичида қабул қилинганда гриппни енгиш осонроқ.Иммунитети кучли бўлган кўпчилик одамлар учун 5- Ҳатто 7 кун ётоқда дам олиш ва кўп миқдорда суюқлик истеъмол қилиш етарли.

Гриппни даволашда қандай хатоларга йўл қўйилади?

Aҳоли орасида антибиотиклар грипп инфекциясига қарши самарали деган нотўғри тушунча мавжуд, аммо антибиотиклар гриппни даволашда ҳеч қандай фойда келтирмайди, чунки улар бактерияларга таъсир қилади. Бундан ташқари, улар зарарли таъсир кўрсатиши мумкин. Бизнинг нафас олиш тизимимиз ҳам фойдали бактерияларни ўз ичига олади. Aнтибиотикларни беғараз қўллаш, аксинча, зарарли микробларни танамиздан олиб ташлаш учун масъул бўлган бу бактерияларни йўқ қилиши мумкин. Натижада, вируслар танамизга осонгина кириб, турли касалликларни келтириб чиқариши мумкин. Шунинг учун антибиотикларни ҳеч қачон шифокор маслаҳатисиз қабул қилмаслик керак.

Гриппга қарши эмлаш фойда киладими?

Гриппга қарши емлаш инактивланган грипп вируслари ёки антиженларидан тайёрланади. Вакцина киритилгандан сўнг, иммунитет тизими вакцинадаги фаол бўлмаган вирусга қарши антикорларни ҳосил қилади. Кейинчалик, фаол вирусга дуч келганда, олдиндан тузилган антикорлар инфекцияни олдини олади ёки жиддий касаллик хавфини камайтиради.
Гриппга қарши вакцина қачон берилади?
Гриппга қарши емлаш епидемия бошланишидан олдин берилиши керак. Вакцинанинг таъсири пайдо бўлиши учун тахминан 2-3 ҳафта керак бўлади. Шунинг учун гриппга қарши емлаш учун енг яхши вақт; куз ойлари, айниқса сентябр ва октябр ойлари сифатида кўрилади.

Гриппга қарши емлашни ким олади?

Вакцина; Буни 6 ойгача бўлган чақалоқлар, ҳомиладорликнинг дастлабки 3 ойлигида бўлажак оналар ва тухум ва товуқ оқсилларига алержиси бўлган одамлардан ташқари ҳамма қилиш мумкин. Бундан ташқари, иситма 38 даражадан юқори бўлган касал одамларда иситма тушганидан кейин эмлаш керак.

Гриппга қарши эмлаш неча марта берилади?

Гриппга қарши эмлашнинг бир марталик дозаси етарли. 8 ёшгача бўлган ва илгари ҳеч қачон гриппга қарши эмланмаган болалар танаффусдан кейин камида 4 ҳафта ўтгач, иккинчи эмлаш дозасини олишлари керак. Гриппга қарши эмлашни ҳар йили такрорлаш керак. Бунинг сабаби шундаки, ўтган йилги вакцина кейинги йилда ҳимоя таъсирини йўқотади, чунки вируслар ҳар йили ўзини ўзгартиради. Одатда 2-3 ҳафтадан сўнг таъсир қила бошлаган гриппга қарши эмлашнинг ҳимоя муддати 6-12 ой давом этади. Вакцинани ҳимоя қилиш вакцина таркибидаги антиженик тузилишга дуч келган вируснинг мувофиқлиги билан боғлиқ. Маълумки, вакцинадаги антиженлар вирусга қанчалик мос келса, ҳимоя қилиш шунчалик яхши бўлади.

Гриппга қарши емлашнинг ножуя таъсири қандай?

Гриппга қарши емлаш томир ичига киритилмаслиги керак. Aкс ҳолда, турли хил асоратлар ривожланиши мумкин. Гриппга қарши вакцинани бошқа вакциналар билан биргаликда юбориш мумкин, агар у бошқа минтақага юборилган бўлса. Камдан кам ҳолларда емлашдан кейин енгил гриппга ўхшаш расм пайдо бўлиши мумкин. Эмлашдан кейин инйексия жойида камдан-кам кўринса-да; Қизариш, шишиш, кўкаришлар, иситма, безовталик, титроқ, чарчоқ, бош оғриғи, терлаш, мушак ва бўғимларнинг оғриғи каби ножўя таъсирлар пайдо бўлиши мумкин. Жуда осон чидаш мумкин бўлган бу ножўя таъсирлар 1-2 кун ичида ўз-ўзидан йўқолади, аммо бу ножўя таъсирлардан ташқари бошқа шикоятлар юзага келса, шифокорга мурожаат қилиш керак.

Гриппга қарши эмлашни ким олиши керак?

Гриппнинг асосий хавф гуруҳлари
• 65 ва ундан катта ёшдаги шахслар (айниқса, қариялар уйларида яшовчилар).
• Сурункали касалликка чалинганлар. Юрак-қон томир тизими билан оғриган беморлар; ўпка, жигар ва буйраклар, ревматизм, диабет ва эндокрин тизими касалликлари билан оғриган беморлар.
• Иммунитет тизими суст бўлган одамлар: саратон касаллиги, органлар ва суяк илиги трансплантациясини қабул қилувчилар.
• 6 ойдан катта болалар.
• Узоқ муддатли аспирин терапиясида болалар ва ўсмирлар.
• Ҳомиладор (биринчи триместрдан) ва емизикли оналар.
Гриппда иккиламчи хавф гуруҳлари
• Aсосий хавф гуруҳидагилар билан яқин алоқада бўлганлар.
• Тиббиёт ходимлари (шифокорлар, ҳамширалар ва бошқалар).
• Тез-тез саёҳат қиладиганлар, айниқса чет елга.
• Гриппнинг тиббий ва иқтисодий салбий таъсиридан ҳимояланишни истаганлар (ўқитувчилар, тадбиркорлар, спортчилар, ҳарбийлар, ишлаб чиқариш ишчилари ва бошқалар).

 

Ҳаққимизда Barno Mir

Яна маълумот

9wzt7pss7anjwrz

Ўт пуфагида тош бўлса, нималарга аҳамият бериш керак?

Ўт пуфаги касаллигининг ривожланишида генетик омил билан бир қаторда овқатланиш ҳам муҳим рол ўйнайди. Ўт-тош …