Главная / Жамият / Гижжага қарши дорилар. Гижжа белгилари даволаш

Гижжага қарши дорилар. Гижжа белгилари даволаш

Гижжага карши дорилар.

Одамларда қуртларнинг паразитлиги кенг тарқалган патология ҳисобланади. Статистик малумотларга кўра, Европанинг ҳар учинчи аҳолиси қуртлар билан касалланган бўлиши мумкин. Паразитлар икки шаклда мавжуд бўлиши мумкин: ичак ва ичакдан ташқари (тўқималар). Ичак қуртлари ингичка ва йўғон ичакларда, ўт йўлларида паразитизмга мослашган. Гелминтик босқинларнинг тўқималар шакллари янада хавфлидир. Бундай ҳолларда гижжа личинкалари жигар, мия, кўриш органи тўқималарида, терида, тери ости тўқималарида ва ҳатто юракда ҳам бўлиши мумкин.

Гижжа борлиги белгилари.

Паразитознинг ичак шаклларининг намоён бўлиши турли хил ошқозон-ичак касалликлари белгиларига ўхшайди. Улар орасида:

  • қорин оғриғи, ичакдаги метеоризм;
  • ахлат бузилиши;
  • кўнгил айниши ва қайт қилиш;
  • анусда қичишиш;

гемоглобиннинг пасайиши (анемия) ва витаминлар ва минералларнинг сўрилишининг бузилиши, бу терининг, сочларнинг, тирноқларнинг ҳолатига тасир қилади, умумий заифлик, чарчоқнинг кучайиши билан бирга келади;

1_11

Диагностик текшириш усуллари.

Микроскоп остида текшириш пайтида нажас ёки тухумда қуртларнинг зарралари ва паразитларнинг личинкаларини аниқлаш ташхис қўйишнинг энг ишончли усуллари ҳисобланади. Энтеробиоз (пинформ инфексияси) каби кенг тарқалган касаллик перианал ҳудудни ёпишқоқ лента билан қириб ташлаш ва микроскоп остида кейинги текширувдан кейин аниқланади. Энтеробиоз учун қириб ташлаш болаларда профилактик текширув учун ва ректал сфинктер ҳудудида қичишиш мавжудлигида кўрсатмаларга мувофиқ амалга оширилади. Ичак паразитларига клиник шубҳа туғилганда, нажасни таҳлил қилиш 2-3 кунлик интервал билан уч марта амалга оширилади.

Ҳаётнинг замонавий ритми ва вақт етишмаслиги, лабораториялардан узоқлиги бундай тадқиқотларда қийинчиликларга олиб келади. Гелминтик инвазияларни скрининг (бирламчи диагностика) учун Елишай усули, фермент иммуноассай, ҳозирда ўзини яхши исботлади. Тадқиқотнинг моҳияти қон зардобида малум паразитларга (аскарис, описторчис, гиардиа, тричинелла ва бошқалар) антикорларни аниқлашдан иборат. Агар ижобий натижа аниқланса, ахлатда гелминтик инвазияларнинг тасдиқловчи ташхиси ўтказилади. Антикорларнинг йўқлиги кўпинча малум паразитознинг йўқлигини кўрсатади.

Гелминтик инвазияларнинг тўқималар шаклларини аниқлаш қийинроқ. Бунинг учун ултратовуш, рентген диагностика усуллари (КТ, рентгенография), МРИ қўлланилади. Шу билан бирга, паразитлар ва уларнинг личинкалари ўсма ва кисталарни тақлид қилиши мумкин. Қўшимча диагностика учун ЭЛИСА, клиник ва биокимёвий қон тестлари ёрдамида қондаги қуртларга антикорларни аниқлаш усули қўлланилади. Қуртларнинг айрим шакллари мавжуд бўлганда, клиник қон тестида эозинофиллар даражаси, жигар ферментлари (АЛТ, АСТ, гидроксиди фосфатаза) ва қон билирубиннинг анормал даражаси ортади.

2_5

Нима учун қуртларнинг турини аниқлаш муҳим?

Ташхис, биринчи навбатда, адекват даволаш учун муҳимдир, чунки дори воситаларининг тасир доираси  турли хил гелминтик инвазиялар учун бир хил препаратни қўллаш схемалари бошқача. Дори воситаларининг хавфли токсик ножўя тасирлари билан барча турдаги гелминтик инвазиялар спектрини қоплаш учун одамлар учун қуртларга қарши дори-дармонларни максимал дозаларда қўллаш.

Ташхис қўйилганда, одамлар кўпинча қуйидагиларни топадилар:

Нематодозлар. Нематодалар – думалоқ қуртлар сабаб бўлади. Булар энг кенг тарқалган паразитлардир. Буларга энтеробиоз, аскариоз, токсокароз, анкилостомоз, стронгилоидоз, трихуриаз киради. Кўпинча болаларда (айниқса, энтеробиоз ва аскариоз) топилади. Ушбу қуртлар билан инфексия алиментар йўл билан – оғиз орқали содир бўлади. Қўл гигиенаси бўйича тавсияларни етиборсиз қолдириш (айниқса овқатдан олдин, ҳожатхонага ва жамоат жойларига ташриф буюргандан кейин, уй ҳайвонлари билан алоқа қилиш), ёмон ювилган сабзавотлар, мевалар, резаворлар ва ўтларни истемол қилиш, ифлосланган сув ичакларга гижжа тухумларининг кириб келишига, кейин эса паразитизмга олиб келади. .
Кестодозлар. Тасмасимон чувалчанглар (сестодлар) – тасмасимон чувалчанглар, кенг тасмасимон чувалчанглар, ечинококклар келтириб чиқаради. Бу гелминтик босқинларнинг кам учрайдиган шакллари. Одатда катталарда кузатилади. Паразитларнинг пайдо бўлиши нафақат “ифлос қўллар” ва ҳайвонлар билан алоқа қилиш, балки қурт тухумлари бўлган гўшт ва балиқларни истемол қилиш билан ҳам боғлиқ. Қонли мол гўшти бифтек, кам пишмаган барбекю, озгина тузланган балик, паст сифатли суши ва бошқа идишлар сестодоз билан касалланиш эҳтимолини оширади.
Трематодозлар. Уларга чайқалишлар дейилади. Булар описторхоз, фассиолиаздир. Жигарга, ўпка тизимига, қон оқимига тасир қилади. Описторхоз – бу эндемик босқинчилик бўлиб, кўпинча аҳоли чучук сув балиқларини кенг истемол қиладиган йирик дарёлар бўйидаги ҳудудларда қайд этилади. Айниқса хавфли тузсиз балиқ, озгина тузланган икра ва тўлиқ иссиқлик билан ишлов беришдан ўтмаган балиқлар.

Одамларга гижжага карши буюрилган воситалар

“Ригла” дорихоналар тармоғида қуртларни даволаш учун гелминтларга қарши буюрилган кенг кўламли дори воситалари мавжуд. Дори воситаларининг ҳар бирининг афзалликлари ва камчиликларини кўриб чиқинг.

Пиперазин адипинат.

Ушбу препаратнинг асосий афзаллиги унинг арзонлиги ва минимал токсиклигидир. Шунинг учун 1 ёшгача бўлган болаларда ва ҳомиладор аёлларда қуртлар борлигида пиперазинни қўллаш мумкин.

Препарат тор тасир доирасига эга. У фақат аскарис ва пинформларни ҳаракасизлантиришга қодир. Ҳаётий бўлмаган пинформларни олиб ташлаш учун ҳўқна қилиш керак. Кабизлик билан, лаксатифларнинг қўшимча рецепти талаб қилинади. Ушбу препарат нематодларнинг тухумлари ва личинкалари устида ишламайди, шунинг учун пиперазиннинг бошқа антиҳелминтик билан комбинасияси мақсадга мувофиқдир. Бироқ, шу сабабли, танага ён тасир қилиш хавфи билан дори юки ортади. Пиперазин ва пирантелни биргаликда қўллаш тавсия этилмайди.

Пиперазиннинг ён тасири: қорин оғриғи, кўнгил айниши. Катта дозаларда қўлланилганда мушаклар кучсизлиги мумкин.

Энтеробиозни даволаш учун сиз ҳар ҳафтада 1-2 сиклни такрорлаб, 5 кун давомида дори-дармонларни қабул қилишингиз керак. Аскариоз билан пиперазинни икки кун давомида олиш тавсия этилади. Дори воситаларининг ягона ва курс дозалари гелминтларнинг турига ва беморларнинг ёшига боғлиқ. Максимал суткалик доза 4 г дан ошмаслиги керак.

Паразитларни самарали даволаш учун пиперазинни овқатдан 1 соат олдин ёки 0,5-1 соатдан кейин олиш керак.

Пирантел

Пирантел арзон нархлардаги, паст токсикликка эга. Дори икки шаклда мавжуд: Таблеткалар ва суспензиялар. Шунинг учун бу восита болаларни даволаш учун қулайдир.

Кўп ҳолларда қуртлардан қутулиш учун пирантелнинг бир дозаси етарли.

Пинформс билан, 3 ҳафтадан сўнг дориларни қўллашни такрорлаш тавсия етилади, чунки беморларнинг қайта инфексияси хавфи юқори. Стандарт чиқариш дозаси 1 таблеткада ёки 5 мл суспензияда 250 мг ни ташкил қилади. Оғирлиги 75 кг дан ортиқ бўлган беморни даволаш учун битта доз 1000 мг (4 таблетка), 12 ёшдан ошган болалар учун – 750 мг, 6 ёшдан 12 ёшгача – 500 мг, 3 ёшдан 6 ёшгача – 250 мг. 3 ёшгача бўлган болаларда препаратнинг дозаси индивидуал равишда белгиланади (тана вазнига қараб). Ўртача боланинг вазни 1 кг учун 10 мг ни ташкил қилади.

Препарат овқат билан бирга олинади.

Дори юмалоқ қуртларга қарши самарали бўлади: пинформс, аскарис, анкилостомоз патогенлари, некаторияз ва тричуриаз. Пирантел қуртларнинг личинка шаклларига ва уларнинг тухумларига тасир қилмайди, шунинг учун шифокор бошқа антиҳелминтик препаратни буюриши мумкин. Пирантелни пиперазин ва левамизол билан қабул қилиш тавсия етилмайди. Ён тасири камдан-кам ҳолларда кўнгил айниши, диарея, бош оғриғи шаклида юзага келади.

Декарис

Фаол модда – левамизол. Антигелминтик тасирга қўшимча равишда, у организмга иммуномодулясион тасир кўрсатади. Фойдаланиш қулай, чунки у кўпчилик гелминтик босқинлар учун бир марта қўлланилади.

Препарат юмалоқ чувалчангларга – аскарида, пинwорм, анкилост, қамчи қуртига қарши юқори самарадорликка эга. Болаларда фойдаланиш уч ёшдан бошлаб мумкин.

Болалар учун битта доз одатда 1 кг тана вазнига 2,5 мг, катталар учун эса – 150 мг (1 таблетка).

Левамизолнинг токсик тасири пиперазин ва пирантелга қараганда юқори. Шунинг учун 3 ёшгача бўлган болаларда препарат қўлланилмайди. Асаб тизими, жигар, буйраклар ва қон касалликлари учун левамисолни эҳтиёткорлик билан қўллаш талаб етилади. Шунингдек, препарат гематопоезни инҳибе қилишга қодир.

Вермокс

Препаратнинг фаол моддаси мебендазолдир.

Асосий афзаллик – кенг кўламли ҳаракат ва юқори эффект. Нематодаларнинг патогенлари (юмалоқ қуртлар келтириб чиқаради), лента паразитлари, ечинококклар ўлимига сабаб бўлади.

Турли хил гелминтик инвазиялар учун ушбу дори билан даволаш схемалари бошқача. Препарат гематопоез, марказий асаб тизими, жигар фаолияти ва сийдик тизимига токсик тасир кўрсатиши сабабли 3 ёшгача бўлган болалар учун тавсия етилмайди.

Мебендазолларни қўллашга қарши кўрсатмалар, агар қуртлар мавжуд бўлса, ичак касалликлари (üлсератиф колит ва Крон касаллиги), жигар етишмовчилиги, карбамазепин, метронидазол, ритонавир билан комбинасияланган терапия. Қандли диабет билан оғриган одамларда эҳтиёткорлик билан фойдаланиш керак, чунки у инсулинга бўлган эҳтиёжни камайтиради. Қандли диабетда гипогликемияни олдини олиш учун ушбу восита билан даволаш пайтида қон шакар даражасини назорат қилиш керак.

Узоқ муддатли дори терапияси билан ён тасирларнинг олдини олиш ёки тузатиш учун клиник қон миқдорини, сийдик таҳлилини ва биокимёвий қон тестини кузатиш муҳимдир.

Албендазол

Албендазолнинг асосий афзаллиги қуртларнинг барча босқичларида ўлимга олиб келиши қобилиятидир: етук бўлмаган шакҳслар ва катталар, тухум ва личинкалар. Паразитларнинг ҳар бир турига нисбатан самарадорлик исботланган. Албендазол Гиардиа-га ҳам тасир қилади. Препарат паразитлар ва тўқималарнинг иккала ичак шаклларини даволашда қўлланилади.

Препарат чайналадиган, оддий таблеткалар ва суспензиялар шаклида мавжуд.

Катталар учун фойдаланиш осон. У болаларни даволашда ҳам қўлланилади. Паразит турига қараб, албендазол терапияси 1-3 кундан 1 ойгача давом этиши мумкин.

Бошқа антҳелминтик дорилар билан бўлгани каби, ён тасири ҳам мумкин: қорин оғриғи, ахлат бузилиши, қисқа муддатли кўнгил айниш, бош оғриғи, қичима тери тошмаси.

Албендазол билан терапия қон тестининг лаборатория параметрларида ўзгаришларга олиб келиши мумкин: лейкоситлар ва бошқа қон ҳужайралари даражасининг пасайиши, жигар ферментлари даражасининг ошиши. Ушбу дори билан терапия ҳомиладор ва емизикли аёлларда, таркибий қисмларга индивидуал интолеранс билан контрендикедир. Болаларда паразитлар мавжуд бўлганда ва кўриш органи шикастланганда, жигар касалликларида эҳтиёткорлик билан фойдаланиш керак.

1 таблеткада стандарт доз 400 мг ни ташкил қилади ва 5 мл суспензияда 100 мг фаол модда мавжуд. 6 ёшдан бошлаб препаратнинг бир марталик дозаси одатда 400 мг ни ташкил қилади. 6 ёшгача бўлган болаларда у боланинг тана вазнига ва паразитларга қараб индивидуал равишда ҳисобланади. Албендазолнинг савдо номи Немозолдир.

Диетик қўшимчалар ва ўсимлик препаратлари.
Одамлар учун қуртларга қарши препаратлардан ташқари, гелминтозни даволашда паразитларнинг табиий компонентларини (тансй, аспен пўстлоғи, саримсоқ, қовоқ уруғлари, чиннигуллар ёғи ва бошқалар) ўз ичига олган ўсимлик препаратлари ва ҳун таквийелери ишлатилиши мумкин. Мисол учун, “Тройчатка Эвалар” гелминтиозларнинг олдини олиш ва даволашда енг машҳур воситалардан биридир.

Қайси дори танлаш керак

Қуртлардан маблаг олаётганда, ҳар бир киши малум дори-дармонларни қўллашнинг мақсадга мувофиқлиги ва зарурлигини билиши керак. Гелминтларга қарши қўлланиладиган дори воситаларининг аксарияти токсиклик ва ён тасирга ега бўлганлиги сабабли, улар қуртларга нисбатан турли кҳил тасир доирасига эга, бу дорилар билан даволаш шифокор назорати остида амалга оширилиши керак.

Паразитларни самарали йўқ қилиш учун мутахассис томонидан гелминтларнинг турини дастлабки ташхислаш муҳимдир. Шундан сўнг шифокор муайян даволанишни белгилайди.

Бирор киши дори-дармонларни қабул қилиш бўйича тавсияларга қатий риоя қилиши керак. Паразитларнинг пайдо бўлишига йўл қўймаслик учун болалар ва катталардаги гелминтик инвазияларнинг олдини олиш бўйича маслаҳатларга амал қилинг.

Ҳаққимизда Barno Mir

Яна маълумот

%d0%b1%d0%b5%d0%b7-%d0%bd%d0%b0%d0%b7%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b8%d1%8f

Жума куни кайси куш уча олмайди?

Пайшанбе куни улган куш жума куни уча олмайди.