Главная / Жамият / Кўп терлаш сабаблари

Кўп терлаш сабаблари

Терлаш – бу тер безлари секресиясининг физиологик жараёни. Бу терморегулясия мекҳанизмининг бўғинларидан бири бўлиб, организмни атроф-муҳит ҳароратининг кўтарилишига мослашишга ёрдам беради, метаболик маҳсулотларни йўқ қилишда ва сув-туз балансини сақлашда иштирок етади.

potlivost-zhenshhina

Тер – бу екрин ва апокрин тер безлари чиқарадиган сувли секресия. Одамларда еккрин безлари кўпроқ учрайди, апокрин безлар қўлтиқ остида, кўкрак учлари, пешона ва қовоқ терисида жойлашган. Одатда, кунига 0,5 дан 1 литргача тер чиқарилади, у ўткир ҳидга ега емас. Атроф -муҳит ёки тана ҳароратининг ошиши, стресс, жисмоний фаоллик, овқатдан кейин терлаш кучаяди.

Жисмоний омиллардан қатий назар пайдо бўладиган ҳаддан ташқари терлаш – бу гиперҳидроз ёки ортиқча терлаш аломати деб аталадиган патологик ҳодиса.

Гипергидрознинг турлари

Гипергидроз маҳаллий (маҳаллий) ва умумий (умумий) бўлиши мумкин. Маҳаллий, терлашнинг кўпайиши тананинг бази қисмларида намоён бўлади, кўпинча қўлтиқ ости, кафт, тизза ва тирсак бурмалари, тагликлар. Бу соҳаларнинг бирида ҳам, ҳаммасида терлаш кучайиши мумкин. Гиперҳидрознинг бу тури одатда асаб тизимининг қўзғалувчанлигининг ошиши, бази ҳолларда ирсият туфайли юзага келади.

Умумий гиперҳидроз учун ортиқча терлаш тананинг деярли бутун юзасига кҳосдир. Бу физиологик бўлиши мумкин, гормонал даражадаги ўзгариш билан боғлиқ – ўсмирлик, ҳомиладорлик, менопауза, шунингдек юқумли касалликлар, функсионал бузилишлар ёки ендокрин, асаб тизими касалликларининг аломати бўлиши мумкин.

ПАТОЛОГИЙА НОРМИДАН САБАБЛАРИ ВА САБАБЛАРИ

Ҳатто дам олиш пайтида ҳам терлашнинг кўпайишидан ташқари, гиперҳидрозга қуйидаги аломатлар ҳамроҳ бўлади, улар бир вақтнинг ўзида ва биргаликда намоён бўлиши мумкин:

гигиена қоидаларига риоя қилинган тақдирда ҳам тернинг ўткир ҳиди (бромҳидроз);
гигиена воситаларининг самарасизлиги: деодорантлар, антиперспирантлар;
тананинг заҳарланиши ёки бази дори -дармонларни қабул қилиш натижасида терни бўяш (кҳромидроз);
ҳаддан ташқари терлаш жойларида аşıнма ва қизариш.
Гиперҳидроз бирламчи ва иккиламчи бўлинади, улар турли сабабларга кўра пайдо бўлади. Бирламчи – ўсмирлик даврининг ўзига кҳос кҳусусияти ва балоғат даврида одамларнинг 1% дан камроғида намоён бўлади.

Иккиламчи гиперҳидроз – ендокрин, соматик, ўсма ва бошқа патологияларнинг натижасидир. У нормал физиологик шароитларга ҳамроҳ бўлиши мумкин – менопауза, ҳомиладорлик.

Гиперҳидрознинг бу турларининг ҳар бири локализасия жойига қараб бўлинади. Бошланғич қуйидагиларга бўлинади.

палма (палма);
қўлтиқ ости (қўлтиқ ости);
оёқ (плантар);
юз ва бош терисининг гиперҳидрози (кранио-юз);
перинеал (перинеал).

Иккиламчи:

  • умумий;
  • минтақавий – периферик нервларнинг шикастланиши, сереброваскуляр касалликлар туфайли пайдо бўлади;
  • фокусли – Фрей синдроми, екрин невуси.

Ҳозирги вақтда нима учун бирламчи гиперҳидроз пайдо бўлиши борасида умумий фикр йўқ. Бу симпатик асаб тизимининг марказий қисмининг фаоллигини оширишга асосланган деб ишонилади.

Иккиламчи гиперҳидрознинг асосий сабаблари:

  • ендокрин – қандли диабет, қалқонсимон гормонлар даражасининг ошиши;
  • липид алмашинувининг бузилиши – семириш;
  • гормонал фаол ўсмалар;
  • яллиғланиш ва юқумли касалликлар – кўпинча сил, ендокардит;
  • псикҳосоматик патологиялар.

Умумий сабабларга қўшимча равишда, аёллар ва еркаклар кучли терлашнинг ўзига кҳос сабабларига ега. Аёлларда гиперҳидрозга кўпинча жинсий гормонлар даражасининг ошиши сабаб бўлади: естроген, естрадиол, прогестерон, пролактин, ҳайз пайтида, ҳомиладорлик пайтида, контрасептивларни қабул қилиш пайтида, шунингдек менопауза пайтида, туғруқдан кейинги даврда гормонал даражадаги ўзгаришлар.

Еркакларда кўпинча бутун тананинг терлашининг сабаби тестостерон даражасидир. 40-50 йилдан кейин танадаги бу гормон даражаси пасаяди, бу еса автоном регулясияни бузади, бунинг натижасида тер ишлаб чиқариш кўпаяди. Терлашнинг кўпайиши ҳам никотинга қарамлик туфайли бўлиши мумкин.

Аёлларда ҳам, еркакларда ҳам ташкҳис қўйилган тунги гиперҳидроз алоҳида туркумда ажралиб туради. Уйқу пайтида кучли терлашнинг бир неча сабаблари бор:

Уйқу апне синдроми. Кўпинча еркаклар учун, айниқса, доимий ҳорламадан азият чекадиганлар учун кҳосдир. Укҳлаб қолгандан 1-2 соат ўтгач, чуқур уйқу пайтида кучли терлаш бошланади, бирданига қисқа муддатли нафас қисилиши пайдо бўлади (бир неча сония давомида). Нафас олиш тиклангандан кейин кучли терлаш ҳам кузатилади.
Чиқиб кетиш синдроми. Бу алкоголизмдан азият чекадиган еркаклар ва аёлларга кҳосдир. Спиртли ичимликларни қабул қилишни кескин тўкҳтатиш билан тананинг барча тизимларининг дисфунксияси, турли органларнинг ишламай қолиши ва оғир интоксикасия пайдо бўлади. Бу ҳолат кучли терлаш билан тавсифланади – жуда кўп, ҳўлланган ички кийим ва чойшабгача. Тер ёқимсиз ҳидга ега. Кҳудди шундай ҳолат ҳам гиёҳвандлик билан кузатилади.
Туберкулёз кўпинча кечаси терлашнинг кўпайишига сабаб бўлади, бошқа касалликлар билан еса куннинг исталган вақтида терлаш кучайиши мумкин.
Гиперҳидроз диагностикаси
Ортиқча терлашни ташкҳислаш ва даволаш билан дерматовенеролог шуғулланади. СҲифокор беморнинг тарикҳини тўплайди ва ички патологияларни истисно қилиш учун тестлар ва инструментал тадқиқотларни буюради. Одатда, бемор қуйидагиларни бажариши керак:

қон, сийдикни умумий таҳлил қилиш;
қон кимёси;
ЕКГ;
Ошқозон ости безининг ултратовуш текшируви.
Бундан ташқари, бошқа тадқиқотлар буюрилиши мумкин, турли мутакҳассисликлар шифокорларининг маслаҳатлари.

Терлашнинг интенсивлик даражасини аниқлаш учун кичик синов (ёд-кракҳмалли тест) ўтказилади. Тер таркибини ўрганиш учун кҳроматографик тадқиқ ўтказилади.

Гипергидрозни даволаш

Бошқа касалликларнинг оқибати бўлган ортиқча терлашни даволаш учун асосий патологиядан кҳалос бўлиш керак.

Маҳаллий гипергидрозни консерватив ва жарроҳлик усуллар ёрдамида даволаш мумкин. Улардан бири симпатектомия. Бу операсия бўлиб, унда тер безларини иннервасия қилувчи симпатик асаб қисми кесилади ёки қисилади.

Профилактика чоралари

Гиперҳидрознинг олдини олиш учун, биринчи навбатда, соматик касалликларнинг ривожланишини истисно қилиш, сурункали патологияларни ўз вақтида даволаш керак. Бунинг учун сиз мунтазам равишда тиббий кўрикдан ўтиш ёки даволанишни буюриш учун шифокорга ташриф буюришингиз керак.

Агар ҳаддан ташқари терлаш бошқа касалликларнинг натижаси бўлмаса, сиз қуйидаги чораларга амал қилишингиз керак.

менюдан аччиқ, иссиқ таомлар, зираворлар, спиртли ичимликларни чиқариб ташлаш;
чекишни ташлаш;
контрастли душ қабул қилинг, ўсимликлардан тайёрланган иссиқ ҳаммом (ромашка, еман даракҳти);
шифокор ресептисиз дори -дармонларни қабул қилманг;
кийимда табиий матоларга устунлик беринг (пакҳта, зиғир);
поябзал ҳақиқий теридан ёки макҳсус намликни ютувчи таглик билан нафас оладиган материаллардан ясалган бўлиши керак.

Рекламный блок-3

Ҳаққимизда Barno Mir

Яна маълумот

de72433bedabf6d41a44538990eba612

Ҳеч қачон семирмайдиган қизларнинг кундалик 10 одати

Озиш учун нима қилиш керак? Кўп овқатланадиган ва семирмайдиганларни кўпинча “жодугарлар” деб аташади, лекин бу …

100200300