Главная / Маданият / Муҳаммад пайғамбар (с.а.в) тарикҳи ўзбек тилида

Муҳаммад пайғамбар (с.а.в) тарикҳи ўзбек тилида

maxresdefault-660x330

Ҳақиқати Муҳаммадияга яқинлаша олиш ақлдан зиёда пайғамбаримизнинг давоси ва шакҳсига кўнгил қўйиш билан амалга ошади. У зот (с.а.в)нинг нуронийллиги севганларининг назарида бутун дунёларни четга сурган, унинг енг кичик орзусига ҳам кўнгиллар:
“Отам ва онамга фидо бўлсин, ё расулуллоҳ”, дея жаввоб берар еди.
Аллоҳ Расули (с.а.в) ўзларига кўнгил қўядиганларнинг қиёматга қадар давом етишини қуйидаги ҳадисларида билдирганлар:
“Мендан кейин умматимдан мени бир марта кўриш учун уй аҳлини ва молу мулкини фидо қилишга ҳозир турадиган неча инсонлар туғилажакдир”.
Парвардигоримиз биз ожиз бандаларини ҳам бу ҳа-дисда ифодаланган кишилар сафига қўшсин, омин!
Насроний оилада туғилган кейинчалик Ислом динигга кириб, Ямон Дада исмини олган яқин ўтмишнинг мунгли шоирининг ушбу шерларини ўқиб кўрайлик:

“Сувсиз қолиб, ёнган чўлларда жон берсам алам қилмас,
Ёнартоғлар ёнар бағримда уммонлар ҳам нам қилмас,
Оловлар ёғиб кўклардан ерга тушса сезмайман,
Жамолингла фароҳ-ҳақ етки, ёндим, ё Расулуллоҳ!

Не давлатдир, кўз юмиб, ишқингда жон бериш,
Насиб бўлмасми султоним даргоҳингда жон бериш,
Сўнаркан кўзларим осон бўлур оҳингда жон бериш,
Жамолингла фароҳ-ҳақ етки, ёндим, ё Расулуллоҳ!

Бўйин егдим, паришоним, дардимнинг давоси сен ўзинг
Лабим қовурулди оловда чораси сен ўзинг,
Кўнглим не мурод истарса ошноси сен ўзинг,
Жамолингла фароҳ-ҳақ етки, ёндим, ё Расулуллоҳ!

Пайғамбар (с.а.в)ни у кишининг саҳобалари шу қадар севар едиларки, бу севгини изоҳ қилишнинг имкони йўқдир. Бундай севги фақат илоҳий муҳаббат ва файз билангина амалга ошиши мумкиндир.
Динор ўғиллари қабиласидан ерини, отаси ва укасинни Уҳуд жанггида шаҳид берган аёлнинг пайғамбаримиз (с.а.в)га бўлган муҳаббати бунга бир ўрнакдир. Саҳобалар яқинларининг ўлим кҳабарини айтиш ва унга тасалли бериш учун келганларида аёл илк ўлароқ:
“Расулуллоҳ соғ-саломатмилар?”, деб сўради. Кейин:
“Менга у кишини кўрсатинглар”, деб нидо қилди.
Расулуллоҳ (с.а.в)ни кўргандан кейин еса:
“Ўзингга шукр, ей Аллоҳим! Агар мен пайғамбар (с.а.в)ни соғ-саломат кўрмаганимда еди бу ҳаётда ҳеч бир нарса менга тасалли бера олмасди”, деди.
Бундай жўшқин муҳаббатни ҳадиси шарифларни риввоят қилиш жараёнида ҳам кўришимиз мумкин. Саҳобаи киром ҳазрати пайғамбар (с.а.в)дан бир ҳадис ривоят қилар еканлар билмасдан кҳато қилиб қўйишларидан ва янглишни пайғамбар (с.а.в)га нисбат беришдан қўрқиб юзлари сарғаяр ва оёқлари титрар едилар. Массалан, Абдуллоҳ ибн Масуд: “Қаала Расуллуоҳ”, дегганда мудҳиш титроқ ичида қоларди. СҲунинг учун ҳам саҳобалар кўпгина ривоятларида “СҲундай ёки шу каби, шунга яқин, шу шаклда” ифодаларини қўлланар едиллар.
Чунки у зот (с.а.в) шундай пайғамбар едиларкки, кесилган кҳурмо даракҳтининг устига чиқиб кҳутба ўқиганларида даракҳт танасидан “ёшлар” оқди. Уммати сувсиз қолганида бармоқларидан мўжизавий шаклда сув оқди. Таҳорат олган сув мешидан сув ичган кҳасталар шифо топдилар. Дастуркҳонида ўтирганлар луқманинг тасбеҳларини ешитдилар.
Қиёматда маҳшар имоми у зот пайғамбар (с.а.в)дир. Гуноҳкорлар учун шафоат егаси бўлган ҳам пайғамбар (с.а.в)дир.
Руҳий тараққиёт муҳаббат билан амалга ошади. Фақат буюк тоғ каби бўлган бу ишқ асосининг айни буююкликда чоҳи ҳам бордир. Бу нафрат… бу иккиси бир орада… биз нафрат қилган нарсамизнинг муқобилига муҳаббат қўйишга емас, асл муҳаббат қўйган нарсамизннинг зиддидан нафрат қилишга мукаллафмиз. Чунки муҳаббат аввалдир ва ўнг қанотдир. Нафрат кейиндадир ва чап қанотдир. Мусулмон кишининг шакҳси еса мана шу икки қанот билан учган қуш кабидир.
Борлиқ Нурига муҳаббатимиз ва унинг зиддига наффратимиз бунинг тимсолидир.
Ескидан муҳрларга байт ёздириш одати бор еди. Базмми олам Волида Султон Жаноби Ҳақнинг бу оламни Муҳаммад нури учун яратганини ифодалаш мақсадида ўз муҳрига қуйидаги сатрларни ёздирганди:
Муҳаббатдан Муҳаммад бўлди ҳосил,
Муҳаммадсиз муҳаббатдан не ҳосил?
Сўнгги даврнинг буюк машойикҳларидан Манамана шаҳид тушган Асад Арбилийнинг ушбу мисралари ҳам қалбида пайғамбар (с.а.в)га бўлган буюк муҳаббатини ифодалайди:
Тажаллаи жамолингдан ҳабибим навбаҳор оташ,
Гул оташ, булбул оташ, сунбул оташ, ҳақ ва кҳор оташ
(Ҳабибим, сизнинг гўзаллигингизнинг намоён бўлишши туфайли сизга ошиқ бўлган баҳор, гул, булбул, сумббул, тупроқ ва тиканлар ишқ оташида ёндилар)
СҲуои офтобингдир ёққан бил жумла ушоқни,
Дил оташ, сийна оташ, ҳамду чашми ашқбор оташ
(Бутун ошиқларни ёндирган у муборак юзинг қу-ёшининг нуридир. У туфайли кўнгил, юрак, икки кўз ишқинг билан ёндилар)
На мумкин бунча оташ билан шаҳиди ишқни ювмоқ,
Жасад оташ, кафан оташ, ҳам оби кҳушгувор оташ.
(Бу қадар олов билан ишқ шаҳидларини ювиш мумккинми? Жасад, кафан, шаҳидлар ювиладиган гул суви ҳам бу оловда ёндилар)
СҲоир Фузулий ҳам машҳур Сув Қасидасида бу ишқ оловида ёнишни шундай тарифлаганди:
Сочма ей кўз ашкдан кўнглимдаги ўтларга сув,
Ки бу денгли туташган ўтларга қилмас чора сув.
(Ей кўзлар, Аллоҳнинг Расулига бўлган муҳаббат туффайли кўнглимда туташган оловларга сув тўкманг. Чункки бу ишқнинг оловини сув билан ўчира олмассиз)
Об гундир гунбади даввор ранги билмазам,
Ё муҳит ўлмиш кўзимдан гунбади дувваро сув.
(Кўзларим бу ишқдан шу қадар ёш тўкмоқдаки, тепамдда айланган мовий кубба сув рангида кўринмоқда. Ёки кўзларимдан тўкилган ёшлар самога ранг бермоқдами?)
Сувга урсин боғбон сувзарни заҳмат чекмасин,
Бир гул очилмас юзинг дек верса минг гулзора сув.
(Боғбон боғни сувлаш учун бекорга уринмасин. Зеро, минг боғни сувлаганда ҳам юзингиз каби бир гулнинг очилиши имконсиздир)
Даст басу орзуси билан ўлирсам дўстлар,
Кўза айланг тупроғим беринг онунла ёра сув.
(Ей дўстлар, у зот (с.а.в) қўлини ўпиш орзуси билан ўлсам, тупроғимдан бир кўза ясангки, у олий зот бу кўззадан сув ичганда унинг шафоати менга насиб бўлсин)
Ҳақ пайига етамдир умрлардир мутассил,
Бошини тошдан тошга уриб кезар овора сув.
(У зотнинг оёқлари теккан муборак ерларга етай деб, сувлар умр бўйи тошлар орасида оворадирлар).

Ислом тарикҳининг саҳобалар давридан кейин енг муҳташам қисмини ташкил қилган Усмонли давлатидда подшоҳдан чўпонга қадар пайғамбар (с.а.в) севгиси билан ёнар едилар. Бу давлат подшоҳлари расулуллоҳга сонсиз саловат келтириш билан бирга у зот (с.а.в)нинг номлари ўқилганда қўлларини юраклари устига қўйиш, муборак мавлуд кунлари есга олинганда ўринларидан туриб, тазим қилиш каби амалларни бир одат ҳолига келтиргандилар. Усмонли подшоҳлари Мадинаи Муннавварадан мактуб келганда ўринларидан туриб таҳорат қилишар, кейин мактубни қўлларига олишарди.
СҲунингдек, Усмонлиларнинг Масжиди Набавийнни тамир қилиш асносида аввал таҳорат олиб, кейин расулуллоҳнинг руҳларини безовта қилмаслик учун болғаларига латта ўраб ишга бошлашлари мисли кўрилммаган одоб ва акҳлоқ намунасидир.
Усмонлилар даврида Мадинаи Мунавварага яқинлашган карвондаги инсонлар шаҳарга киришдан олдин тўкҳтаб, ўзларини муборак шаҳарнинг ҳавосидан олишга шайлашар, кейин шаҳарга кириб расуллоҳ (с.а.в)ни зиёрат қилишарди. Қайтишда еса шифо ва таббуррук ўлароқ муқаддас шаҳарнинг тупроғидан олиб қайтар едилар.
СҲунингдек, Мадинаи Мунавварни қўришга ўзларини мукаллаф деб билган Усмонли подшоҳлари аравалари Мадинаи Мунавварага яқинлашганда отларидан тушиб, шаҳарга пиёда кирар едилар.
Усмонли подшоҳлари бошларига ўраган саллаларрининг учи супурги шаклида еканлигининг моҳиятини билганлар топиладими, ажабо? Бу билан Ҳарамайни СҲаррифуннинг супурувчиси еканликларини ифода қилишар ва Ҳарамайнни супуриб тозалаган кишиларнинг маошлларини ўз бойликларидан берар едилар.
Жаҳон Императори Ёвуз Султон Кҳон ўзини пайғамбар (с.а.в) шакҳсиятларининг ҳақиқатига етишишига васила бўладиган бир валини дунёдаги бутун даражалардан юқори қўйиб:
Подишоҳи олам бўлиш бир қуруқ ғавғо емиш,
Бир валига дўст бўлиш жумладан ало емиш,
дея Аллоҳ ва русулининг дўстларига яқинлашишнинг аҳамиятини такидлаган едилар.
Ҳазрати Ойиша (р.а) пайғамбар (с.а.в)нинг нурли сиймоларини қуйидагича тарифлар еди:
“Зулайҳони айблаб Юсуфни кўргандан кейин унинг ишқида қўлларини кесганлар, Унинг муборак юзларини кўрганларида юракларини парчалаган бўлурларди”.
Ҳадис олими, мужтаҳид Имом Нававий ҳазратлари Русуллоҳга руҳан шу қадар яқинлашган едиларки, пайғамбар (с.а.в) тарвузни пичоқ билан кесиб еганлармми ёки ерга уриб ёриб еганларими, буни билмагани учун умр бўйи тарвуз емай ўтгандилар.
Ўрта Осиёдан Балқонларга қадар Ислом динининг нурини ва файзини кўнгилларда яшнатган буюк валий Саййид Аҳмад Яссавий 63 ёшга кирганларидан кейин ўзларига тамсилий қабр қаздириб:
“Менга бу ёшдан кейин тупроқ устида яшашнинг керраги йўқ”, дея ҳаётини пайғамбар (с.а.в)нинг ҳаётига ўкҳшшатиш учун қолган умрини тупроқ остига ўтказганди.
Имом Молик (р.а) пайғамбар (с.а.в)га ҳурмат юзас
сидан Мадинаи Мунавварада улов минмай, ялангоёқ ҳолда пиёда юрар едилар. Ўзидан ҳадиси шариф ҳақида савол сўрагани меҳмонлар келганларида аввал таҳорат қилиб, саллаларини ўрар, қўл-юзларига муаттар ҳидли нарсалар суриб, баланд жойга чиқиб ўтирар ва шу тарздда меҳмонларни қабул қилар едилар. Ўзини Аллоҳ Расуллининг руҳониятга ҳозирлар ва У зотнинг муборак сўзлларини айтиш учун сўнг даражада одобга риоя қиларди. Равзода имомлик қилганларида паст овоз билан гапирар, ўша давр кҳалифаси Абу Жафар Мансур баланд овозда гапирганида:
“Ей Кҳалифа, бу маконда баланд овоз билан гапирмманг! Аллоҳнинг пайғамбар ҳузурида баланд овоз билан гапирмаслик ҳақидаги огоҳлантириши сиздан фазилатлироқ бўлган саҳобалар учун нозил бўлганди”
СҲунингдек, Имом Молик ҳазратлари ўзларига зулм қилган Мадина волийсининг ҳаққини ҳалол қилиб:
“Русуллоҳнинг неваралари бўлган бу зотдан Маҳшарда давочи бўлишдан уяламан”, деган едилар.
СҲоир Набий ҳаж йўлчилигида карвон Мадинаи Муннавварага яқинлашганда бир қўмондоннинг ғафлат биллан оёғини Мадинаи Мунавварага қаратиб укҳлаётганини кўриб, жуда кҳафа бўлади. Буюк афсус билан ушбу сатррларни ёзиш орқали ўзининг русуллоҳга муҳаббатини баён қилади:
Сокин тарки одобдан қуйи маҳбуби Кҳудодир бу,
Назаргоҳи илоҳийдир, мақоми Мустафодир бу.
(Жаноби Ҳақнинг назаргоҳи ва пайғамбар Муҳаммад Мустафо (с.а.в)нинг мақоми ва юрти бўлган бу жойда
одобсизлик қилманг)
Муроди одоб шарти билан кир Набий бу даргоҳга,
Мефати Қудсиёндир, бузаргоҳи анбиёдир бу.
(Ей Набий, бу жойга одоб билан киринг. Бу ер атроффида фаришталар парвона бўлган ва пайғамбарларнинг остонасини ўпган муборак бир макондир)
СҲоирнинг юрагидан тўкилган бу самимий сатрларгга жавобан расуллоҳнинг мўжизавий ишорати билан Равзо муаззинлари бомдод намози азонидан кейин бу сатрларни миноралардан ўқийдилар. Расуллоҳнинг бу илтифоти шоир Набийга шу қадар тасир қиладики, кўзлларида ёш билан муборак шаҳарга қадам босади…
Жамодат (жонсиз борлиқлар) ҳам пайғамбар (с.а.в)га ҳурмат ва иззат кўрсатар едилар. Ҳазрати Али (р.а)дан шундай ривоят қилинади:
“Маккада пайғамбар (с.а.в) билан айланиб юрар едик. Бир кун бирга Маккадан ташқарига чиқдик. Ёнларидан ўтар еканмиз ҳар тош ва даракҳт пайғамбар (с.а.в)га:
“Ассалоту вассалому алайка ё Расулуллоҳ”, дея саллом берар едилар”.
Сулаймон Чалобий ҳам:
“Бир ажаб нурки, қуёш парвонаси…” мисраси орқали қуёшнинг ҳам у зот атрофида парвона еканлигини ифоддалайди.
Расуллоҳнинг мерожга кўтарилиши туфайли самоввий оламдагиларнинг шавқ ва ҳаяжонини шоир Камол Адиб Қурқчи ўғли шундай ифодалайди:
СҲами мерожда сиймосини сайратди дея,
Қопанир ерларга кўк саждаи шукрон ўлароқ…
(Мерожда расуллоҳнинг сиймосини тамоша қилиб олган файзи туфайли у зотнинг шонини улуғлаш мақсадида кўк юзи унинг қадамлари теккан ерга сажда қилади)
Жон отар ҳар кеча Руҳул-Қуддус иҳромга кириб,
Ҳарасми муҳтарамнинг кўйина меҳмон ўлароқ…
(Ҳазрати Жаброил пайғамбар (с.а.в)нинг ҳузурларига кириш учун ҳар кеча ҳаяжон билан иҳромга киради)
Бир кўрган яна бир марта кўрсам дея Аллоҳ, Аллоҳ,
СҲоширир ақлини руҳсорини ҳайрон ўлароқ…
(Ҳазрати пайғамбарни бир кўрганлар у зотнинг гул юзига ҳайрон қолиб ақлини йўқотадилар. “Аллоҳ, Аллоҳ”, дея яна бир марта кўришни ҳаяжон билан куттадилар)
Пайғамбар (с.а.в) яратилишдаги межозий муҳаббатларни тараққий қилдириш орқали илоҳий муҳаббат намоён бўладиган бир олий чўққидир. Муҳаққаққи, мусулмонлар пайғамбар (с.а.в) қаршисида илоҳий туйғуларга ғарқ бўлар еканлар, руҳлари у зотнинг руҳонияти билан қўшилиш, у зотнинг муҳаббатидан ҳисса олиш йўлига кирадилар.
Ҳазрати Мавлоно:
“Икки дунё бир кўнгил учун яратилгандир. “Сен бўлмаганингда, сен бўлмаганингда бу дунёни яратмас едим”, ифодасининг маносини тушунинг, ей инсонллар, деган еди.

Рекламный блок-3

Ҳаққимизда Barno Mir

Яна маълумот

6

Стрес гўзаллик душмани

Асабни тинчлантирувчи  нарсалар Еҳтимол, сиз бувиларнинг, агар асабий бўлсангиз, вақтидан олдин кул рангга айланиши мумкинлиги …

100200300